Zrozumienie wagi swoich wczesnych interakcji w relacji rodzic-dziecko, ich wpływu na to, jak te interakcje wpływają na postrzeganie siebie oraz innych ludzi, jest nieodłącznym elementem procesu psychoterapii.
Dlatego warto powiedzieć kilka słów o terminie znanym w psychologii od połowy XX wieku, a mianowicie o przywiązaniu. Aktualnie definiuje się przywiązanie jako system zachowań i emocji, który służy utrzymaniu bliskości z osobą dającą poczucie bezpieczeństwa.
Eksperyment kamiennej twarzy
Do zobrazowaniem definicji przywiązania można posłużyć się eksperymentem Eda Tronicka z roku 1975, który wraz z zespołem psychologów zajmujących się psychologią rozwojową ukazali kluczowe znaczenie wzajemności emocjonalnej oraz wrodzonej potrzebie więzi pomiędzy dzieckiem a opiekunem. Eksperyment można obejrzeć pod zamieszczonym linkiem:
Dlaczego przywiązanie jest istotne?
Dzisiejsza psychologia rozumie, jak ważne jest dostrojenie między bliskimi osobami i wie, że to, czy drugi człowiek jest przewidywalny, czy i jak często utrzymuje z nami kontakt oraz czy jest responsywny na nasze reakcje, wpływa na nas i nasze samopoczucie. Kiedy dochodzi do braku responsywności i do nieprzewidywalności, mogą kształtować się różne style przywiązania. Wyróżniamy 4 style przywiązania; bezpieczny, lękowy, unikający i zdezorganizowany. Rozpoznanie swojego sposobu przeżywania i doświadczania relacji bywa dobrym początkiem do wprowadzania zmian w swoich związkach. Omówimy pokrótce każdy z nich.
Style przywiązania
Bezpieczne przywiązanie, jak sama nazwa wskazuje, umożliwia nam poczucie bezpieczeństwa, dzięki któremu możemy poznawać świat. Daje nam ono poczucie wsparcia emocjonalnego, co jest niezbędne do regulowania emocji i radzenia sobie ze stresem. Bezpieczne przywiązanie prowadzi nas przez rozwój społeczny i tożsamościowy, dzięki czemu wiemy kim jesteśmy. Pozwala również przeżywać trudne emocje w relacji, a nie poza nią.
W lękowym przywiązaniu dziecko doświadcza niestabilnej opieki lub nieprzewidywalnych reakcji ze strony opiekunów, a więc często czuje się niepewne i nie wie czego może się spodziewać. W dorosłości z kolei zmaga się z silnym lękiem przed porzuceniem, zależnością emocjonalną oraz obawą, że jego potrzeby nie zostaną zaspokojone. W relacjach może wykazywać nadmierną potrzebę zapewnienia o miłości i stałym zainteresowaniu. Taka osoba bardzo pragnie miłości, ale ciągle boi się, że ją straci. Często jest zazdrosna, nadmiernie zaangażowana, potrzebuje potwierdzenia uczuć.
W unikającym stylu przywiązania dziecko nie otrzymuje wystarczającej uwagi i wsparcia lub jest odrzucane przez swoich opiekunów. Wie, że nie może polegać na innych i dlatego unika bliskości z opiekunami. W dorosłym życiu w relacji często stara się być osobą niezależną i unika emocjonalnej bliskości czy intymności.
W zdezorganizowanym stylu przywiązania dziecko doświadcza niestabilnych i nieprzewidywalnych relacji z opiekunami. Dziecko przeżywa silny lęk i ambiwalentne uczucia wobec swoich opiekunów. W dorosłości nie potrafi zaufać innym, czuje zagubienie w relacjach z innymi oraz przeżywa chaos emocjonalny.
Zapraszamy na konsultacje!
Jeśli widzisz u siebie zachowania związane z którymś z pozabezpiecznych styli przywiązania i potrzebujesz wsparcia, możesz zgłosić się na psychoterapię. Zapraszam na konsultacje psychoterapeutyczną, na której omówimy Twoje trudności. Na konsultacje zapiszesz się poprzez naszą stronę internetową, kilkając tutaj. Serdecznie zapraszam, Marta Kowalczyk Dach
